tarih1.jpg (22824 bytes)

ZEUS TAPINAĞI AKROTERİ


1.  GİRİŞ:

              Ege Bölgesi’nin İç Batı Anadolu  Bölümü’nde  yer alan Kütahya, bilinen tarihi içinde  Hitit,  Frig,  Roma,  Bizans,  Selçuklu,  Germiyanoğulları  ve Osmanlı  Dönemi uygarlıklarıyla Türkiye Cumhuriyeti’ne  ulaşmıştır. Kütahya ili sınırları içinde kalan  topraklarda  yerleşen ve adı bilinen en eski halk  Hitit’lerdir. Buna  rağmen  çevredeki  Arkeolojik  buluntular  ilin yerleşim   tarihini  çok daha eskilere, ilk çağlara değin götürmektedir. Kütahya için kesin bir  kuruluş  tarihi  verilememekle birlikte; Hitit metinlerinde geçen Assuva tarihiyle ilgili  IV.   Tuthaliya (M.Ö. 1256–1220) yıllıklarına  dayanarak M.Ö. II. binin ortalarında kurulduğu  söylenebilir. Kütahya, bugün de işletilen zengin maden yatakları dolayısıyla   tarihin  her  devresinde  ilgi  görmüş,  bu sayede  geniş ticaret yollarına sahip olmuş, hızla  gelişmiştir. Malazgirt Zaferi’nin ardından XI. yüzyılın sonunda Türk uygarlıklarıyla tanışan Kütahya, Germiyanoğlu Beyliği’ne başkentlik yapmış olup Osmanlı Devleti bu topraklar üzerinde kurulmuştur. Ayrıca Kütahya “Türk ve dünya askerlik tarihi” nin en büyük zaferinin kazanıldığı yer olarak zengin bir kültürel mirasa sahiptir.

 

tarih3.jpg (4070 bytes)
Zeus Tapınağı - Çavdarhisar

tarih5.jpg (3898 bytes)
Tarihi Evler

tarih4.jpg (4117 bytes)
Eski Hükümet Konağı

tarih6.jpg (3908 bytes)
Çinili Camii

tarih7.jpg (4351 bytes)
Çinili Çeşme

tarih17.jpg (4755 bytes)
Çinili Hamam

2. ŞEHRE  VERİLEN  ADLAR :

 Eski kaynaklara, sikke ve yazıtlara  göre  Kütahya’nın    antik dönemdeki adı  “Kotiaeion”dur. Ünlü Antik Çağ  Coğrafyacısı Strabon bu adın, “Kotys’in Kenti” anlamına geldiğini belirtmektedir. Kotys, Trakya’da  yaşayan Odrisler’den  olup, Romalılar’ın M.S. 38’de Anadolu’ya  gönderdiği bir komutanın adıdır. Kütahya Müzesi’nde bulunan bir sikkede bu ad “Koti” olarak geçmektedir. Kütahya adı, eskisine benzetilerek Türkler tarafından verilmiştir.

 

3. KÜTAHYA’NIN İLK KURULUŞ YERİ:

 İlimizin ilk yerleşim yeri Kütahya kalesi ve çevresidir. Germiyanoğulları döneminde de kullanılan şehir merkezinde yapılan kazılarda Roma dönemi nekropol (mezarlık) alanları bulunmuştur. Ancak şehir merkezinde Frigler dönemine ait önemli bir buluntuya rastlanmamıştır. Kütahya’nın antik dönemdeki yerleşim alanı henüz kesin olarak belirlenememiştir. Ne zaman kurulduğu, nerede kurulduğu, ne zaman ve kim tarafından fethedildiği kesin olarak ifade edilemeyen Kütahya, bir sırlar kentidir.

 

Yapılan Arkeolojik Kazılar ve Eski Yerleşim Merkezleri :

              Bugüne kadar Kütahya ve çevresinde yapılan sistematik kazı ve araştırma sayısı çok değildir. İngiliz  Arkeoloji  Enstitüsü adına Clive Foss -  Kütahya Kalesi’ni, Epigraf Tomas Drew    Bear - Yazıtları,  David  French - Roma Yolları  ve Mil Taşlarını, İstanbul  Üniversitesinden  Yrd.  Doç. Dr. Turan  Efe   Antik Yerleşimlerden Höyük ve  Tümülüsleri araştırmıştır. Alman Arkeoloji Enstitüsü’nün Aizanoi Antik Kentinde başlattığı sistematik kazı ve araştırmalar  1970 yılından beri devam etmektedir. Müze uzmanlarının Kütahya il sınırlarında  yaptığı  inceleme ve araştırma  çalışmalarında yüzü  aşkın höyük,   tümülüs ve antik  yerleşim  saptanıp belgelenmiş, yapılan  kurtarma  kazılarıyla  kentin tarihini   aydınlatacak önemli arkeolojik malzemelere rastlanmıştır. Kütahya  Merkez  Seyitömer  Höyük’te   yapılan kurtarma kazılarında  Eski Tunç dönemine uzanan toplu buluntular elde edilmiş olup Kütahya Arkeoloji Müzesi’nde ayrı bir salonda  sergilenmektedir. Merkez Ağızören Köyü’nde 2000 yılında yapılan kazılarda Hitit yerleşimine ait nekropol (mezarlık) alanında önemli arkeolojik malzemeler ele geçmiştir. Kütahya’da Eski Tunç Dönemi’ne  uzanan toplu buluntu veren en önemli merkez, 1977 yılında kömür çıkartma işlemi  sırasında  ulaşılan  Tavşanlı Tunçbilek,  Boyalık  ve Gevence  mevkileridir. İlin  yerleşim tarihine   ışık tutan  Eski Tunç buluntu merkezleri Seyitömer,  Tavşanlı - Kayı Köyü, Altıntaş - Üçhöyük,  Domaniç - Elmalı, Simav, Emet ve Çavdarhisar yöreleridir. Buralarda ele geçen buluntular Bitynia dışında tüm Batı Anadolu’da rastlanan tipik Troya çanak - çömleği örneklerindendir. Gaga ağızlılar, üç ayaklı kaplar, depas türü maşrapalar  dışında, Balıkesir, Bursa yöresine özgü Yortan kültürünün bezekli kaplarına rastlanması, Kütahya’nın kuzeyinde bu kültürün etkin olduğunu göstermektedir.

tarih8.jpg (2888 bytes)
Haymeana Anıtı

tarih9.jpg (3251 bytes)
Evliya Çelebi Anıtı

tarih13.jpg (2563 bytes)
Şehit Baba Oğul Antı

tarih14.jpg (2545 bytes)
Üç Komutan Anıtı

tarih15.jpg (2440 bytes)
Zafer Anıtı

KRONOLOJİK KÜTAHYA TARİHİ

M.Ö.(1800-1200)

Hitit  Dönemi,

M.Ö.(1460-1200)

Assuva  Konfederasyonu  içinde Kütahya,

M.Ö.(1200-676)

Frigler Dönemi,

M.Ö.(607-546)

Lidya  Dönemi,

M.Ö.(546-334)

Persler  Dönemi,

M.Ö.(334-281)

İskender  Dönemi,

M.Ö.(281-133)

Bergama  Dönemi,

M.Ö.(133)-M.S.(395)

Roma  Dönemi,

M.S. 395

Bizans Dönemi’nin  başlaması,

M.S. 8.yy

Kütahya Kalesi’nin  inşası,

1078

Kütahya’nın  Selçuklularca alınması,

1097

Haçlıların Kütahya’yı alıp Bizanslılara bırakması,

1182

Kütahya’nın  yeniden Selçuklulara geçmesi,

1197

Kütahya’nın Bizanslılarca geri alınması,

1233

Kentin kesin olarak Selçukluların eline geçmesi ve Kütahya 
Kalesine ilaveler  yapılması,

1260

Germiyanoğlu Aşiretinin Kütahya’ya  yerleşmesi,

1277

Kütahya’nın Germiyanoğullarına  ikta olarak verilmesi,

1300

Germiyanoğlu  Devleti’nin kuruluşu,

1314

Umur-Bin Savcı Medresesi’nin yapılması,

1381

Germiyanlı Devlet Hatun’un  Yıldırım Bayezid  ile evlenmesi,

1381-1389

Yıldırım  Bayezid’ın Kütahya Valiliği,

1390

Yıldırım  Bayezid’ın Germiyanoğlu  Devletine son vermesi,

1402

Timur’un Germiyanoğlu  Devleti’ni tekrar canlandırması,

1410

Yıldırım Bayezid’ın yapımını başlattığı Ulu Camii’nin tamamlanması,

1411

II. Yakup İmaret  Külliyesi’nin yapılması,

1429

Germiyanoğlu II. Yakup’un ölümü ve vasiyetiyle topraklarının Osmanlılara  geçmesi,

1451

Anadolu Beylerbeyliği  Merkezi’nin Kütahya’ya taşınması,

1511

Şahkulu  Ayaklanması,

1542-1558

Şehzade Bayezid’ın Kütahya Valiliği,

1558-1566

Sultan  II. Selim’in Kütahya Valiliği,

1766

Fincancılar Esnafı Anlaşması,

1833

Mısır ordusunun  Kütahya’yı  işgali,

1850-1851

Lajoss  Kossuth’un  Kütahya’da misafir edilmesi,

10.09.1885

İlk  telgrafın çekilmesi,

1892

Demiryolunun gelmesi,

1905

Kütahya eski Hükümet Konağı’nın  yapılışı,

20.09.1919

Kütahya Kuva-i Milliye Teşkilatının kurulması,

21.07.1920

Kütahya Milli Alayı’nın Kuruluşu,

06.08.1920

Atatürk’ün Kütahya’ya İlk Gelişi,

03.09.1920

Simav’ın işgali,

05.09.1920

Gediz’in işgali,

05.01.1921

Gediz’in Çerkez Ethem’den alınması,

13.07.1921

Altıntaş’ın  işgali,

14.07.1921

Tavşanlı’nın işgali,

17.07.1921

Kütahya’nın işgali,

28.07.1921

Yunan Kralı Konstantin’in Kütahya’ya  gelmesi,

30.08.1922

Dumlupınar Meydan Muharebesi Kütahya’nın Kurtuluşu s:18.00,

01.09.1922

Gediz’in Kurtuluşu,

03.09.1922

Emet ve Tavşanlı’nın kurtuluşu,

24.03.1923

Atatürk ve Latife Hanımın  Kütahya’yı ziyaretleri,

08.10.1923

Kütahya’nın il olması,

30.08.1922

Atatürk’ün Dumlupınar’a gelişleri,

1926

Kütahya’ya ilk elektrik verilmesi,

1926

Sümerbank Kiremit Fabrikası’nın Açılması,

23-24.01.1933

Atatürk’ün Kütahya’yı ziyaretleri,

21.06.1934

Atatürk ve Şah Rıza Pehlevi’nin Alayunt İstasyonu’nda dinlenmeleri,

24.11.1954

Kütahya Şeker Fabrikası’nın açılması,

1956

Tunçbilek Termik Santralı’nın üretime başlaması,

1958

SLİ Termik Santralı’nın üretime başlaması Emet Etibor İşletmeleri’nin Açılması,

27.10.1961

TÜGSAŞ (Azot) Fabrikası’nın açılması,

1976

Kütahya Manyezit Fabrikası’nın açılması,

1981

Gümüş Fabrikası’nın açılması,

1992

Dumlupınar Üniversitesi’nin kurulması.